Wszystkie wpisy>Z serca Polski - wzory łowickie
Z serca Polski - wzory łowickie
sty132020

Z serca Polski - wzory łowickie

Z serca Polski - wzory łowickie

Pełne żywych kolorów, pięknych kwiatów, tęczowych materiałów i kogucików. Wzory łowickie stały się jednymi z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskiej kultury ludowej. Można je spotkać na pamiątkach regionalnych od Świnoujścia aż po Bieszczady. Skąd się wywodzą i co sprawia, że wszyscy ulegamy ich urokowi?

Strój ludowy z Łowicza

Żywe barwy pasiaków, kolorowi panowie, zapierające dech w piersiach panie. Nic dziwnego, że strój łowicki zdobył ogromną popularność w całym kraju i poza jego granicami. Dostojni gospodarze z łowickiego wybierali najbogatsze tkaniny na swoje odświętne ubiory dla siebie i swoich kobiet. Panowie nosili pomarańczowe spodnie z płótna z kolorowymi paseczkami. W starszej wersji były one częściej czerwone z białymi paskami, w XX wieku na łowickiej wsi przyszła moda na odcień pomarańczu z grubszymi wiązkami wielokolorowych pasków. Do tego zakładano czarne lejbiki (kamizelki) z ozdobnymi guzikami. Przewiązywano je wełnianym, długim na trzy metry pasem w kolorystyce zbliżonej do spodni. Obowiązkowym nakryciem głowy był kapelusz z filcu przybrany kolorowymi kamyczkami, wełną, koralikami.

Rozpoznawalną cechą stroju Łowiczanek są rozłożyste spódnice ludowe w pionowe pasy. Na przestrzeni lat kolorystyka pasiaków zmieniała się od czerwono-pomarańczowej, aż po współczesne odcienie zieleni, niebieskiego i fioletu. Wełniana spódnica połączona jest ze stanikiem z czarnego aksamitu wyszywanego w wielokolorowe kwiaty. Całość nazywa się wełniakiem lub kiecką. Dopełnieniem damskiego stroju łowickiego jest koszula z bogato haftowanymi rękawami. Nowszy typ koszul posiadał szerokie rękawy kończące się w łokciu z bogatym haftem, idealnie pasujące do spódnicy.

Wielobarwne hafty ludowe na spódnicach i poduszkach

Całą tęczę kolorów na łowickich pasiakach uzupełniają piękne hafty ludowe na koszulach, spódnicach i spencerkach (katankach damskich). Ambicją każdej z Łowiczanek była umiejętność haftu płaskiego i krzyżykowego tak, aby samodzielnie móc zdobić własne stroje oraz tekstylia domowe. Charakterystycznymi kolorowymi kwiatami ozdabiano bowiem nie tylko elementy ubioru ludowego, ale również obrusy, firanki i zazdrostki oraz pościel.

Podobnie jak strój regionalny, łowickie hafty przeszły ewolucję. Pod koniec XIX wieku stosowano tzw. polskie szycie, czyli najprostsze wzory łańcuszkiem i po nitce. Początek XX wieku to popularność ruskiego szycia – haftu krzyżykowego. W latach 30. XX ustąpił on jednak pierwszeństwa cieniowanemu haftowi płaskiemu, który do dziś jest chętnie wykorzystywany w strojach łowickich.

We wzorach najczęściej stosowanych przez kobiety z regionu Łowicza dominują kwiaty, a wśród nich duże róże. Przybierają odcienie czerwieni, różu, żółci, ale także niebieskiego i fioletu. Uzupełnieniem są duże zielone liście oraz drobniejsze kwiaty w pasujących odcieniach. Wielobarwne hafty mają wielu zwolenników i fanów w całej Polsce – popularność tego rodzaju zdobień na współczesnych ubraniach wciąż rośnie.

Łowickie wycinanki

Kolejnym elementem wyjątkowego łowickiego folkloru są wycinanki. Początki tego rodzaju dekoracji chat sięgają XIX wieku. Wraz z coraz większą dostępnością papieru i akcesoriów papierniczych, sztuka wycinania rozwijała się, a wzory łowickiej wycinanki zyskały swoje charakterystyczne nazwy. Kodry to wycinanki prostokątne z symetrycznie ułożonymi pawimi oczkami; gwiozdami nazywa się wycinanki okrągłe; tasiomki to dwa pionowe elementy zwieńczone gwiozdą. Wszystkie powstawały natomiast bez szablonów i przy użyciu nożyc do strzyżenia owiec, co świadczy o wysokich umiejętnościach łowickich wycinarek. Na niewątpliwy urok tych małych dzieł sztuki wpływa dekoracyjność motywów oraz połączenia kolorystyczne, które przyciągają uwagę podziwiającego. Często pojawiającym się w wycinankach obrazem oprócz pawich piórek są koguty – cały artykuł o ich symbolice do przeczytania w osobnym wpisie.Patrz

 

Wzory łowickie dzisiaj

Łowicz ze swoją bajecznie bogatą kulturą ludową podbił serca Polaków i nie tylko. Od lat popularne pamiątki z polskiej wsi zdobione są kwiatami nawiązującymi do haftów lub wycinanek z regionu łowickiego. Na uznanie tysięcy ludzi z pewnością wpłynął kunszt wykonania, misterne wzory oraz cała paleta nasyconych barw, która zdecydowanie wyróżnia te okolice od pozostałych regionów. Każdy fan polskiej kultury ludowej może dziś wstawić do swojego domu łowicką lampę, na kanapę zarzucić pasiasty koc, a ścianę ozdobić powiększonymi wycinankami. Na trendsetterki w folk sklepie czekają trampki, torebki oraz sukienki ludowe z haftami prosto spod łowickiej strzechy. Nie sposób zliczyć modowych i designerskich inspiracji, które sięgnęły do tradycji wzorów łowickich. Jednak od XIX wieku jedno się nie zmienia – wzory nadal prezentują się efektownie w każdym miejscu.

Lampa folk wzory łowickieKoc Ludowy Wzory łowickieSukienka Ludowa Wzory ŁowickieTorba ludowa wzory łowickieChusta ludowa wzory łowickieButy folk wzory łowickie

Na zdjęciach: Lampa ludowa Wzory ŁowickieKoc kolorowy Folklor ŁowickiSukienka City Folk Haft ŁowickiTorba Puro Classic Kwiaty ŁowickieChusta Ludowa Kwiaty ŁowickieTrampki Wzory Łowickie czarne

Wzory łowickie są najbardziej rozpoznawalnymi motywami polskiej kultury ludowej. Chętnie sięgamy do nich dzisiaj, aby pokazać swoje zamiłowanie do folkloru lub sympatię dla dawnych czasów. Wykorzystanie ludowego wzornictwa we współczesnych projektach pokazuje jak wiele możemy czerpać z dziedzictwa naszych przodków. 

Źródła fotografii:

Grupa kobiet w strojach łowickich: https://audiovis.nac.gov.pl/obraz/193218/
Procesja Bożego Ciała w Łowiczu: http://niematerialne.nid.pl/Dziedzictwo_niematerialne/Krajowa_inwentaryzacja/Krajowa_lista_NDK/ 
Haft z koszuli i spódnica: https://strojeludowe.net/#/lowicki/4/6
Wycinanka łowicka: http://muzeumlowicz.pl/dzial_etnograficzny/

1Komentarze

    • Avatar
      sie 16, 2020  /  18:23  /  Reply
      Wojciech

      Dziękuję, mam zakładki tej strony ... Jamiekru

Dodaj komentarz

Koszyk 0 Koszyk

Brak produktów

Darmowa dostawa Dostawa
0,00 zł Podatek
0,00 zł Razem

Ceny brutto

Przejdź do koszyka

Follow us on Facebook